İslamiyette ki kader anlayışını bilebilmemiz ve Hayatımıza Bu anlayış üzere Yön verebilmemiz için İslam"ın tek kaynağı olan Kur"an-ı Hakim"de ki Kader ile alakalı ayetlerine bakmalıyız.
Ama öncelikle şunu tespit edelim Yanlış olarak inanılan gibi Doğru yada Yanlış iki yoldan birisini seçmek bize bırakılsa idi şu anda bu ALLAH"ın adalet sıfatına ters olurdu çünkü; Doğru yada yanlış iki yoldan birisini seçmekte özgür bırakılsa idik herkesin eşit şartlarda doğması gerekirdi.
Örneğin Benim babam bir imam olsa ve bana dinimi öğretse hiçbir maddi sıkıntım olmasa doğruyu yanlışı bilsem ve Karşıma bir olay çıksa doğruyu seçme olasılığım ile
Bir hırsız yada katilin oğlu olsam maddi yetersizlikler içerisinde bulunsam ailevi proplemlerden ötürü psikolojik buhranlar geçirsem ve ailem bana çalmanın doğruluğunu yada hırsızlığın yanlışlığını anlatmasalar benim doğruyu seçme olasılığım ne kadardır İşte şu basit örnekte bile eşitlik yoktur ve bir kişinin bir başka kişiye göre doğruyu yada yanlışı seçme olasılıkları yaşadığı ortam genetiği toplumsal şartlanmalar ve ekonomik düzeyi ile doğru orantılı bir şekilde gelişecek iken bu kişilerin kendi hür iradeleri ile seçim yapabildikleri ne kadar doğru bir inanış olur.
1:6- Hidayet eyle bizi doğru yola, O kendilerine nimet verdiğin mutlu kimselerin yoluna; o gazaba uğramışların ve o sapmışların yoluna değil.
1:7- O kendilerine nimet verdiğin mutlu kimselerin yoluna; o gazaba uğramışların ve o sapmışların yoluna değil.
Bu dua ayeti bize kader konusunda ışık olacak birinci veridir. Dikkat ederseniz ayette ALLAH"ın bize doğru yola iletmesi ve sapıkların yolundan alıkoyması için dua etmemiz örneklenmiştir. Eğer Ben kendi hür iradem ile doğruyu ve yanlışı ayırt edip seçimlerimi ona göre yapıyorsam niye Hakka ermek için ALLAH"tan yardım istiyorum.
2:6- Şu muhakkak ki inkâr edenleri uyarsan da, uyarmasan da onlar için birdir. Onlar inanmazlar.
Neden inanmazlar çünkü
2:7- Allah onların kalplerini ve kulaklarını mühürlemiştir. Gözlerinin üzerinde bir de perde vardır. Ve büyük azab onlaradır.
ALLAH onların anlayıp iman etmesine engel olmuştur bu yüzdende kalplerini kulaklarını mühürlemiştir.
3:8- Ey Rabbimiz! Bize ihsan ettiğin hidayetten sonra kalblerimizi haktan saptırma, bize kendi katından rahmet ihsan eyle! Şüphesiz ki, Sen bol ihsan sahibisin.
Ayeti Kur"an apaçıktır anlayışı ile okursanız cevap çok açıktır "Bize ihsan ettiğin hidayetten sonra kalblerimizi haktan saptırma" böyle dua etmemizin nedeni Hidayeti dalaleti iman yada küfrü bizim kendi özgür irademiz ile seçememe ve bizim bağımsız olmama özelliğimizi insanlara anlatmak içindir.
6:17- Allah sana bir zarar dokundurursa, onu yine kendisinden başka açacak yoktur. Ve eğer sana bir hayır dokundursa, kuşkusuz O, herşeyi yapabilendir.
Bugün insanların en büyük yanılgısı başlarına gelen bir olayın iyi yada kötü müsebbibini ALLAH"tan başkalarını bilmesidir.
Örnek birisi size vurdu ise bu ALLAH"ın dilemesi ve iradesi ile olmuştur ve bu olayın önüne kimse geçemez ezelde o kişiden sizin tokat yiyeceğiniz yazılmıştır. Bu yazının önüne geçilemeyecekse İnsanın cüz-i iradesi nerededir?
6:18- O, kullarının üstünde tam hâkimdir. O, hüküm ve hikmet sahibidir, herşeyden haberdardır.
ALLAH kullarının üstünde nasıl hakimdir. Fiili hakiki yani yapılan eylemlerin asıl sahibi ALLAH"tır ve ALLAH insanları bir nevi aracı gibi kullanır (Teşbihte hata olmasın)
6:46- De ki: "Söyleyin bakalım, eğer Allah kulaklarınızı ve gözlerinizi alır da kalblerinize mühür vurursa, Allah'tan başka onları size getirecek tanrı kimdir?". Dikkat et, âyetlerimizi nasıl türlü türlü açıklıyoruz, sonra da onlar yüz çeviriyorlar.
9:51- De ki: "Hiçbir zaman bize Allah'ın bizim için takdir ettiğinden başkası dokunmaz. O bizim mevlamızdır. Müminler yalnızca Allah'a tevekkül etsinler."
Bu ayet bize hayatımıza kader ekseninde nasıl yön vereceğimizi en güzel biçimde açıklamaktadır.
21:101- Şüphesiz katımızdan kendileri için güzel şeyler takdir edilmiş olanlar,(Dikkat kendilerinden kaynaklanan değil yani özgür irade ile değilde ALLAH"ın Takdir etmesi sonucu) işte oradan (cehennemden) uzak tutulanlardır.
21:102- Bunlar onun (cehennemin) uğultusunu bile duymazlar. Canlarının istediği şeyler içinde temelli kalırlar.
57:22. Yeryüzünde vuku bulan ve sizin başınıza gelen herhangi bir musibet yoktur ki biz onu yaratmadan önce, bir kitapta yazılmış olmasın.(Yazılmış olan bir şeyi bizim değiştirmemiz mümkünmüdür mümkün değilse nasıl bir özgür iradedir bu) Şüphesiz bu Allah'a göre kolaydır.
57:23. Böylece elinizden çıkana üzülmeyesiniz ve Allah'ın size verdiği nimetlerle şımarmayasınız. Çünkü Allah, kendini beğenip böbürlenen kimseleri sevmez.
Elinizden çıkan diyor şöyle bir düşünün bir arkadaşınıza kefil oldunuz ve arkadaşınız bu parayı ödemedi sizde zor durumda kaldınız ve bütün birikimleriniz bankaca alındı şimdi siz bu olaydan arkadaşınızı sorumlu tutarsanız bu ayete göre zaten yanlış yapmışsınız demektir çünkü üzüldünüz ama üzülmeyin diyor çünkü bu olay olacak önüne geçemezsiniz. önüne geçemediğiniz bir olayda özgür irade nerededir?
Allah dilemedikçe siz dileyemezsiniz. Kuşkusuz Allah, bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.(İNSAN/30)
Dilemek ne ile olur kardeşlerim irade ile ama ALLAH"ımız ne diyor ALLAH irade etmedikçe siz irade edemezsiniz yani siz bir günah yapmayı dilediniz dileyen siz değil esasında ALLAH ise hani nerede cüz-i iradeniz.
Ve kalblerinin üzerine, Kur'ân'ı anlamalarına engel perdeler geçiririz ve kulaklarına bir ağırlık veririz. İsra 46
Bu olay başına gelen insan kendi özgür iradesi ile mi Kur"an-a inanmaz.
Bunlar, o kimselerdir ki; Allah kalblerini, kulaklarını ve gözlerini mühürlemiştir. Ve onlar, gafillerin ta kendileridir. (NAHL/108)
Onlar, Allah'ın dininden başkasını mı arıyorlar? Halbuki göklerde ve yerde ne varsa hepsi, ister istemez O'na boyun eğmiştir ve O'na döndürülüp götürüleceklerdir. (AL-İ İMRAN/83)
Bu ayet ne demektir göklerde ve yerde istisnasız ne varsa yani insanda dahil ister istemez ALLAH"a boyun eğmişler ve ALLAH"ın iradesinin dışında bir iradeye sahip olmamışlardır.
Yeryüzünde hiçbir canlı yoktur ki, idaresi ve yönetimi O'nun elinde olmasın. Benim Rabbim, hiç şüphe yok ki, doğru yoldadır." (HUD/56)
3:189- Göklerin ve yerin mülkü(Sahip olmak ne demektir ALLAH insanın yaptıklarına olduğu gibi İradesine de sahiptir) Allah'ındır. Allah her şeye kâdirdir.
5:40- Göklerin ve yerin mülkünün Allah'a ait olduğunu, (Kişilerin özgür iradesine bırakmadan) dilediğine azap edip dilediğini de bağışladığını bilmedin mi? Allah her şeye kâdirdir.
10: 100- Allah'ın izni olmadıkça hiçbir kişinin (Kendi özgür iradesi ile) iman etmesi mümkün değildir. Akıllarını kullanmayanlar üzerine Allah bir uğursuzluk yükler.
13:2 …Bütün(Aklınıza gelen bütün işleri eylemleri) işleri O yönetiyor(Programlıyor) . Âyetleri O açıklıyor ki, Rabbinizin huzuruna çıkacağınızı iyi bilesiniz.
25:2- O öyle bir ilâhtır ki, göklerin ve yerin hükümranlığı kendisinindir.(Öyle insanın kendi özgür iradesi ile dünyada hakim olmasına izin vermez. Bakın bugün insanlar ALLAH istemediği halde özgür iradeleri ile katliamlar zulümler yapıyorlarsa ALLAH nasıl hükümran olur ) O hiç çocuk edinmedi, hükümranlıkta ortağı yoktur. O, her şeyi yaratıp bir ölçüye göre düzenleyerek takdir etmiştir.
32:5- O, gökten yere, (yukarıdan aşağıya) işleri düzenler, sonra da o işler, sizin saydıklarınızdan bin yıl kadar olan bir günde O'na yükselir.
36:83- O halde her şeyin mülkü ve tasarrufu (istisnasız her şeyin hükümranlığını başkasının özgür iradesine bırakmadan) elinde bulunan Allah'ın şanı ne yücedir. Siz de yalnız O'na döndürüleceksiniz.
39:62- Allah, her şeyin yaratıcısıdır.(Bizim yaptıklarımızın ve isteklerimizin yani irademizin de) Her şey üzerine vekil de O'dur.(Vekil ne demek Bütün işleri üstlenen demek yani yapan istek-irade de bir eylem )
isim (veki:li) Arapça vek³l Birinin, işini görmesi için kendi yerine bıraktığı veya yetki verdiği kimse.
43:85- Göklerin, yerin ve her ikisi arasındakilerin hükümranlığı kendisine ait olan Allah'ın şanı yücedir. Kıyâmet saatinin bilgisi de yalnız onun yanındadır. Siz sadece O'na döndürüleceksiniz.
ALLAH”ı döndürülmek ne demek biz ondan onun dışına mı çıktık da ona döndürüleceğiz yada Ondan onun dışına çıkan zaten bir şey yok mu?
48:14- Göklerin ve yerin mülkü Allah'ındır. O, dilediğini bağışlar dilediğini azaplandırır. Allah çok bağışlayan çok merhamet edendir.
